Κομποστοποίηση

Η κομποστοποίηση είναι μια φυσική διαδικασία η οποία μετατρέπει τα οργανικά υλικά σε μια πλούσια σκούρα ουσία. Αυτή η ουσία λέγεται κομπόστ ή χούμους ή εδαφοβελτιωτικό.

Η κομποστοποίηση είναι ένας πολύ άμεσος και σημαντικός τρόπος ανακύκλωσης. Έχει υπολογιστεί ότι το 35% των οικιακών απορριμμάτων μπορούν να κομποστοποιηθούν.

Άν θέλεις να γνωρίσεις την ηλικία του μυαλού σου

H ηλικία του μυαλού

Οι οδηγίες είναι στα Γιαπωνέζικα γι' αυτό διάβασε τες ΤΩΡΑ!  

1. Πάτησε  'start'

2. Περίμενε το 3, 2, 1.

3. Να θυμηθείς τη θέση του κάθε αριθμού στην οθόνη και μετά κάνε κλικ στους κύκλους από το μικρότερο στο μεγαλύτερο νούμερο.  

4. Στο τέλος το κομπιούτερ θα υπολογίσει την ηλικία του μυαλού σου

πάτα εεεεδώ

Εκπροσωπόντας το ελληνικό Hip hop. F.FC (Οχυρωμένη Αντίληψη)

Το συγκρότημα

Οι FF.C, ή αλλιώς Fortified Concept (Οχυρωμένη Αντίληψη), ήταν ένα ελληνικό Χιπ χοπ συγκρότημα. Ήταν το πρώτο ελληνικό Χιπ χοπ σχήμα, έχοντας ιδρυθεί το 1987. Αποτελούνταν από το ιδρυτικό μέλος, Χιπ χοπ παραγωγό, Δημήτρη Πετσούκη (γνωστό και ως Σκηνοθέτης), τον MC Κώστα Κουρμένταλα (γνωστό και ως Ρυθμοδαμαστής) και τον DJ Θωμά Πυτικάκη (γνωστό και ως DJ Everlast). Το 2005, μετά την κυκλοφορία του τελευταίου τους δίσκου Αντιληψίες συνείδησης το συγκρότημα διαλύθηκε, καθώς ο Κώστας Κουρμένταλας αποχώρησε από τους FF.C και τα μουσικά πράγματα γενικότερα. Μετά τους FF.C, ο Δημήτρης Πετσούκης και ο Θωμάς Πυτικάκης, μαζί με τους Μυστήριο, Έκπτωτο Άγιο και Παράξενο σχημάτισαν το συγκρότημα Αντίξοες Παραγωγές.

 Συνεντεύξεις

Ας ξεκινήσουμε με ένα ταξίδι στο παρελθόν. Είστε το πιο παλιό hiphop ελληνικό σχήμα. Πως σας φαίνεται αυτό;

Τυχαίνει να είμαστε εμείς. Είναι η πραγματικότητα, ξεκινήσαμε το ''87 όταν δεν υπήρχε κανείς άλλος. Παλιότερα μας φαινόταν σημαντικό. Δεν έχει σημασία πόσο παλιό είναι ένα group ή πόσο καινούργιο αλλά πως πράττει. Μπορεί να είσαι παλιός και να κάνεις του κόσμου τις χαλάστρες.

- Είναι καλά οχυρωμένη; Ναι, το κατα δύναμη. Εμείς το βιώνουμε. Τώρα το πως βγαίνει και το πως το αντιλαμβάνεται κάποιος δεν ξέρουμε.

- Τρεις φίλοι μαζεύονται σ''ένα σπίτι και την βρίσκουν με hiphop. Τι έγινε το περίφημο ''87;
(Κώστας) Βασικά την όλη ιστορία ξεκίνησε ο Δημήτρης το ''86, και από πριν έφτιαχνε κάποια πράγματα με synthesizer και πειραματιζόταν.
(Δημήτρης) Μετά από 6 μήνες συνάντησα τον Κώστα μέσω του breakdance που τότε ήταν η μεγάλη αγάπη και συνδεόταν με το hiphop.
(Κώστας) Ο Δημήτρης είχε ήδη ένα συγκρότημα τελειώς ερασιτεχνικά, πιτσιρικάδες τότε 15 χρονών, που για μεγάλο χρονικό διάστημα παρέμεινε. Ήταν όλα για την παρέα και αυτό έτσι έβγαινε. Το ''87 ήταν η χρονιά που είπαμε ότι είμαστε οι FF.C και αρχίσαμε να φτιάχνουμε κάποια πράγματα, σε αγγλικό στίχο σε πρώτη φάση.

- Αγγλικό στίχο; (Κώστας) Αυτό είναι το μόνο πράγμα που θα θελα προσωπικά να είχα διαφορετική αντίληψη από τότε. Για την τότε κατάσταση ήταν φυσιολογικό να κάνεις ραπ στα αγγλικά, τώρα είναι αλλιώς. Όλα τα ακούσματα που υπήρχαν τότε ήταν σε ξένο στίχο. Δεν υπήρχε κανεις να κάνει ελληνικό ώστε εμείς να τον ακούσουμε. Το ελληνικό σιγά-σιγά ανακαλύψαμε ότι επειδή είναι η δικιά μας γλώσσα και αφού το ραπ είναι για να λέει πράγματα και να καταλαβαίνει ο άλλος, πρέπει να τα πεις στη δικιά σου γλώσσα για να σε καταλάβουν καλύτερα. Το πρώτο ελληνικό κομμάτι το γράψαμε το ''87 πιο πολύ για να πειραματιστούμε αλλά μετά συνεχίσαμε στα αγγλικά.
Τότε ήταν εντελώς για τη φάση. Εμείς δεν είχαμε καμιά ιδέα για το τι θα μας προκύψει στην πορεία, ούτε περιμέναμε να υπογράψουμε. Όταν γνωριστήκαμε, υπήρχε μια κατάσταση. Υπήρχαν συγκεκριμένα μέρη που μπορούσαμε να πάμε και να αράξουμε, διασκεδάζοντας και χορεύοντας (στο Roxy). Τότε υπήρχε πολύ κέφι, πολύ χορός. Στο studio έπρεπε μέσα σε 2 ώρες να έχεις έτοιμο κομμάτι, να το γράψεις σε μια κασσέτα, να πάμε στο Roxy και να βάλει το κομμάτι. Ήταν πολύ ωραία φάση, πιο αγνά τα πράγματα. Τα περισότερα κομμάτια τότε, βάζαμε το beat και τα ραπάραμε πάνω σε ένα κασσετοφωνάκι. Που λεφτά για studio;

- Το FF.C τότε σήμαινε "Funky Fresh Concept"; Επηρεασμένοι απ''τα old school ονόματα, επειδή μεγαλώσαμε μ''αυτά, το βγάλαμε έτσι. Ήταν ορολογίες που τις συναντούσες συχνά σε αμερικάνικα συγκροτήματα. Μετά ψάχναμε άλλες ονομασίες, όσο προχωράγαμε και την ψάχναμε περισσότερο σαν τρόπο σκέψης. Από ένα σημείο και μετά ακουγόταν κάπως παιδικό, δεν κολλαγε. Μετά περάσαμε μια φάση που λεγόμασταν "Fight Fashion Captivity", στο "Σκληροί Καιροί", που σημαίνει "ενάντια στην αιχμαλωσία της μόδας". Υπήρχε μια φυσιολογική εξέλιξη από τα πρώτα βήματα.

- Η "Dustheadz Click" πως εμπλέκεται στη φάση; Το ''96 έγινε αυτή η κατάσταση, συζητούσαμε να γίνει κάτι πιο ομαδικό. Τότε ήρθαμε σε επαφή με τους "Razastarr" και είδαμε ότι κολάμε και σαν χαρακτήρες. Ήταν το αποτέλεσμα στενής παρέας μαζί τους. Τους ΝΕΒΜΑ τους γνωρίσαμε σε ένα live στην Καλαμάτα ενώ ήταν ακόμα στη Freestyle Productions. Μαζευόμασταν σε ένα σπίτι και κάναμε freestyle με τις ώρες, αβίαστα όλα.

- Οι Σκληροί Καιροί ήταν βιαστική κίνηση ή απλά πόθος να εξωτερικεύσετε συναισθήματα; Και τα δύο βασικά. Το μόνο που είχε βγεί τότε ήταν η "Διαμαρτυρία" των Active Member, δεν υπήρχε τίποτε τότε. Απλά ότι έγινε με τους Razastarr έγινε και τότε, κολήσαμε σα παρέα με τον Μιχάλη για ένα κοινό σκοπό, την μουσική. Είχαμε ταμείο το οποίο ενισχύαμε οικονομικά κάθε βδομάδα με την προοπτική ότι τα λεφτά που θα μαζευτούν, θα βγάλει ο Μιχάλης (BD Foxmoor) την Διαμαρτυρία, θα πουληθούν οι δίσκοι από χέρι σε χέρι σε φίλους και γνωστούς. Ο Δημήτρης του είχε προτείνη να ηχογραφίσει στο "XORIZON" και τον βοήθησε στο studio σε πολλά κομμάτια. Είχαμε και δύο συμμετοχές σε δύο κομμάτια, ήταν πολύ δεμένη η φάση. Το σχέδιο ήταν να κυκλοφορήσει η Διαμαρτυρία, από τον Μιχάλη και τον MC Dee, και μετά ο δίσκος ο δικός μας και τους K.O.P (ένα συγκρότημα απο την καισαριανή). Σχεδιάζαμε τότε όλοι μαζί πως θα γίνει να βγει ένας δίσκος αφού οι εταιρίες δεν ενδιαφέρονταν, να γίνει κάτι ανεξάρτητο. Με τα λεφτά από την Διαμαρτυρία θα έβγαινε ο δικός μας δίσκος και με τα λεφτά του δικού μας δίσκου θα έβγαινε ο δίσκος των Κ.O.P, αυτός ήταν ο λόγος που είχαμε ταμείο. Τελικά δεν πήραμε φράγκο, απ''αυτήν την ιστορία αλλά και από τo live που κάναμε με τους Active Member στο Πέραμα σε ένα μικρό μαγαζάκι. Ο Μιχάλης είπε ότι θα μπούν στο ταμείο και εμείς δεν είχαμε αρχικά πρόβλημα μ''αυτό. Και όταν ξεχωρίσαμε τη θέση μας πάλι δε ζητήσαμε τίποτα. Είμασταν πολύ ανεξάρτητοι για να είμαστε σε μια τέτοια φάση που ήθελε συγκεκριμένο στυλ και άποψη, εμείς τα είδαμε αλλιώς τα πράγματα. Αυτές οι σχέσεις στηρίζονται στην εμπιστοσύνη και όταν αυτό κλονίζεται δεν μπορεί να υπάρξει συνέχεια. Εμείς δεν περιμέναμε ποτέ ότι θα μας πει κάποιος ψέμματα, πιστεύαμε πραγματικά ο ένας στον άλλον και όταν αργότερα έγιναν και άλλα πράγματα καταλάβαμε ότι δεν ήμασταν όλοι μαζί τελικά. Η αφορμή όμως για να φύγουμε ήταν όταν βγήκε η Διαμαρτυρία και περιμέναμε τον δικό μας δίσκο, ο Μιχάλης μας είπε ότι βρήκε έναν Ελληνοαμερικάνο χρηματοδότη για να βγάλει το δίσκο, όχι όμως σαν FF.C αλλά "BD Foxmoor Presents". Εμάς όμως δεν μας ανακάλυψε ο Μιχάλης, υπήρχαμε πριν τον Μιχάλη στη φάση του hiphop και αυτό δεν μας κάθησε καλά. Το συζητήσαμε και ας επέμενε ότι μόνο έτσι μπορεί να βγει και τα κατάφερε γιατί είχαμε βρεθεί στο studio (Horizon) την προηγούμενη και του είπαμε ότι "Άυριο κόβουμε τον δίσκο!! αν θέλεις πέρνα ..." και ήρθε με αποτέλεσμα όταν εμείς τελείωσαμε και ήταν να φύγουμε αυτός μιλούσε με κάποιους και θεωρήσαμε σωστό να τον χαιρετίσουμε και να φύγουμε χωρίς αυτόν. Το αποτέλεσμα το είδαμε στο label του δίσκου που εγράφε το όνομα της Freestyle. Από τότε δεν έχουμε πολλές επαφές, λέμε τι έγινε με μας και μετά δεν ξέρουμε την πορεία του. Υπάρχουν άλλοι που είναι μέσα σ''αυτή τη φάση και ίσως μπορούν να πουν κάτι. Αυτά πρέπει να ειπωθούν και από μας πλέον και ο κόσμος να ακούσει και τις δύο πλευρές, όχι μόνο λόγια ενός ανθρώπου.

- Νιώθετε ότι εξαπατηθήκατε από ορισμένα πρόσωπα; Δεν είναι μόνο ο συγκεκριμένος άνθρωπος που αναφερθήκαμε, αλλά και συνεργάτες και ανθρώπους πέρα από συγκροτήματα. Managers, άτομα με ψεύτικες υποσχέσεις που είχαν αντίκτυπο πάντοτε σε μας. Κλείναμε κάποιο live και μέχρι να έρθει η στιγμή να παίξουμε, είχαμε περάσει τα πάνδινα. Να σου λένε ότι όλα είναι έτοιμα και μιάμιση ώρα πριν τη συναυλία να μην υπάρχει dat, να λείπουν καλώδια όλα λόγω κακής οργάνωσης. Και επειδή δεν είμαστε άτομα με τις τρομερές διασυνδέσεις ούτε βρεθήκαν τα άτομα που πραγματικά ήθελαν να βοηθήσουν, καταλήξαμε να μη κάνουμε πολλές συναυλίες. Όταν είσαι νέος και έχεις τη δίψα να ανέβεις τη σκηνή και να παίξεις, πιστεύεις τα λόγια του καθενός και τον ακολουθεί. Το μόνο που ζητάγαμε είναι να εξασφαλίσουμε ένα μέρος ώστε να έρθει ο κόσμος να μας δεί, μη μιλήσουμε για ποσά. Πιο πολύ μπαίναμε μέσα εμείς και παίζαμε τζάμπα σε κάθε μέρος και πάντα βγάζαν οι μαγαζάτορες. Όταν πλέον μου λέει κάποιος για live, είμαι πολύ επιφυλακτικός γιατί δε μπορώ πλέον να πιστέψω κανέναν.

- Η δικιά του πλευρά ποια ήταν στο θέμα; Είναι πολύ ξεκάθαρη. Εγώ είμαι μόνος μου και όλοι οι υπόλοιποι είναι "Προδότες". Δεν χωριστήκαμε εχθρικά, ούτε μαλώσαμε. Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί βγήκαν αυτές οι φήμες για προδότες, για ποιο λόγο; Έχουμε ακούσει τόσα πολλά. Για αρκετό καιρό είχαμε αποφασίσει να μη μιλάμε γι''αυτό το θέμα και όταν μας ρωτάγαν απαντούσαμε ότι δε θέλουμε να αναφερθούμε σ''αυτό. Αλλά μαθαίνουμε ότι από εκεί αρχίζει η φημολογία και ο κόσμος σκέφτεται ότι η FF.C δεν μιλάνε γιατί έχουν κάτι να κρύψουν. (Θωμάς) Για όποιον θέλει να μάθει κάτι, να ρωτάει προσωπικά τον ίδιο και να μην τον κατακρίνει απο τα λεγόμενα που έχει ακούσει.

- Σαν ανεξάρτητη παραγωγή οι "Σκληροί Καιροί" δεν κυκλοφόρησε σε πολλά αντίτυπα και τώρα πλέον είναι συλλεκτικό. Μείνατε ικανοποιημένοι μ''αυτήν την κυκλοφορία; Δεν είχαμε και πολλές φιλοδοξίες, δεν περιμέναμε να γίνει καμιά επιτυχία ούτε να πουλήσει ιδιαίτερα. Απλά θέλαμε να το βγάλουμε, σαν ικανοποίηση ότι βγάλαμε δίσκο. Το να βγάλεις βινύλιο παραμένει κάτι πολύ δύσκολο, με τα CD έχει αλλάξει αυτή η νοοτροπία και ξέρουμε ότι σήμερα εύκολα μπορούμε να βγάλουμε κάτι, αλλά τότε το να βγάλεις δίσκο ήταν τεράστια σκέψη, σαν όνειρο. Μη ξεχνάμε ότι από τη στιγμή που βγήκαν τα CD πείνασε πάρα πολύ κόσμος, δεν υπάρχουν πωλήσεις και πάνω απ''όλα χάθηκε ο σεβασμός προς τη μουσική. Το βινύλιο δεν μπορούσε να αντιγραφεί, είναι πολύ διαφορετική αίσθηση, το πρόσεχες πάρα πολύ.

- Σκέφτεστε να το επανεκδόσετε κάποια στιγμή; Όχι, έτσι όπως βγήκε είναι κάτι που πραγματικά έχει δώσει πάρα πολλά και μόνο του. Και μόνο που υπάρχει σ''αυτή τη μορφή είναι καλύτερα, όχι τόσο για τη μουσική αλλά για την κίνηση.

- Μπορεί να το βρεί εύκολα κάποιος; Μόνο από μας, δεν υπάρχει σε μαγαζιά.

- Είχαν αρχίσει τότε τα live; Ναι, τρομερές φάσεις. Πολύ κόσμος για την εποχή σε σχέση με τον κόσμο που ακούγε hiphop τότε. Οι περισσότεροι ήταν φίλοι μας, ήταν πολύ κλειστός ο κύκλος. Το πρώτο ήταν στο Β52, το ''88. Χαρακτηριστικό τότε ήταν το χορευτικό στοιχείο και μιλάμε για παρέα 50-60 ατόμων, όσο και αν ακούγεται υπερβολικό.

Κομποστοποίηση

Κομποστοποίηση είναι η βιολογική, αερόβια, θερμόφιλη και ελεγχόμενη διεργασία μερικής αποσύνθεσης των οργανικών αποβλήτων που οδηγεί στην παραγωγή κομπόστ, δηλ. ενός οργανικού εδαφοβελτιωτικού που προσομοιάζει στο χούμους του εδάφους και προωθεί την ανάπτυξη των φυτών.

Η κομποστοποίηση είναι μια φαινομενικά απλή διεργασία, αν και η εντύπωση της απλότητας αυτή είναι μάλλον απατηλή, καθώς οδηγεί συχνά σε ακριβά λάθη αν αγνοηθούν οι βασικές αρχές και παράμετροι της διεργασίας. Η διεθνής εμπειρία έχει δείξει ότι η αποτυχία ακόμη και ακριβών συστημάτων κομποστοποίησης οφείλεται συνήθως στην παράβλεψη βασικών λειτουργικών, τροφικών, και περιβαλλοντικών παραγόντων.

Μια πληθώρα οργανικών αποβλήτων μπορούν με την κατάλληλη επεξεργασία να μετατραπούν σε ένα πλούσιο φυτόχωμα, το κομπόστ, το οποίο μπορεί να βρει πολλές εφαρμογές στη γεωργία, στα πάρκα, και στην ανάπλαση και αναδάσωση προβληματικών εκτάσεων (εγκαταλειμμένα λατομεία., πρανή δρόμων κλπ). Η κομποστοποίηση μιμείται και επιταχύνει τις διεργασίες αποδόμησης των οργανικών που συμβαίνουν αυθόρμητα στη φύση.

Οι μικροοργανισμοί που υπάρχουν φυσιολογικά στα οργανικά απόβλητα, χρησιμοποιούν τα οργανικά συστατικά των απόβλητων ως τροφή για την ανάπτυξή τους. Η διαδικασία αυτή είναι αερόβια (δηλ. χρειάζεται την παρουσία οξυγόνου) και εξώθερμη (δηλ. απελευθερώνει θερμότητα). Καθώς οι μικροοργανισμοί «τρώνε» τα απόβλητα, αναπτύσσονται και πολλαπλασιάζονται, το pH αλλάζει, η θερμοκρασία του σωρού των αποβλήτων αυξάνει, και τα απόβλητα μετασχηματίζονται σε πιο πολύπλοκες και σταθερές οργανικές ενώσεις, που μοιάζουν με το φυσικό χούμους των εδαφών. Κατά την ενεργή φάση της κομποστοποίησης η θερμοκρασία, αν δεν ελεγχθεί, μπορεί να ξεπεράσει τους 70 οC, να αδρανοποιήσει ή και να σκοτώσει τους μικροοργανισμούς, και να γίνει απαγορευτική για την ομαλή και γρήγορη ολοκλήρωση της διεργασίας. Η βέλτιστη θερμοκρασία κομποστοποίησης είναι γύρω στους 55 οC.


Βιολογικό Σύστημα

Η πρώτη και σημαντικότερη αρχή είναι ότι η κομποστοποίηση είναι μια βιολογική διαδικασία. Ως τέτοια, έχει όλα τα πλεονεκτήματα και τους περιορισμούς των βιολογικών διεργασιών. Ο πρωταρχικός περιορισμός, είναι ότι οι επιδόσεις και το δυναμικό των συστημάτων κομποστοποίησης καθορίζονται από αυτά των μικροβιολογικών στοιχείων του συστήματος. Έτσι, η κομποστοποίηση δεν μπορεί να εξαφανίσει ανόργανα συστατικά που τυχόν υπάρχουν στα απόβλητα, όπως για παράδειγμα τα βαρέα μέταλλα. Η ποιότητα των αποβλήτων που τροφοδοτούν το σύστημα καθορίζει και την ποιότητα του παραγόμενου κομπόστ.

Ακόμη πιο σημαντικοί είναι οι περιορισμοί που θέτει η βιολογική φύση του συστήματος στον χρόνο περάτωσης της διεργασίας. Οι βιολογικές διαδικασίες δεν μπορούν να επιταχυνθούν πέρα από τα φυσιολογικά τους όρια, ενώ αντίθετα μια σειρά κακών χειρισμών μπορεί να τις επιβραδύνει πολύ. Υπάρχουν περιπτώσεις ακριβών συστημάτων που ισχυρίζονται ότι μπορούν να περατώσουν τη διεργασία σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, ενώ ο ελάχιστος απαιτούμενος χρόνος κυμαίνεται γύρω στις 3-6 εβδομάδες, ανάλογα και με το είδος των αποβλήτων. Συχνά τα συστήματα που ισχυρίζονται πολύ σύντομους χρόνους περάτωσης (έτσι ώστε τα οικονομικά τους να φανούν πιο ελκυστικά) χρειάζονται μια μακριά περίοδο ωρίμανσης σε ανοικτό χώρο. Αυτό δημιουργεί την ανάγκη μεγάλης έκτασης στις εγκαταστάσεις κομποστοποίησης, και μπορεί να πλησιάσει τις απαιτήσεις σε χώρο ενός συστήματος χαμηλότερης τεχνολογίας και κόστους.


Η Αρχή του Περιοριστικού Παράγοντα



Η αρχή του περιοριστικού παράγοντα, που ισχύει για όλα τα βιολογικά συστήματα, σημαίνει ότι υπάρχουν ανώτατα και κατώτατα όρια για όλες τις περιβαλλοντικές και τροφικές παραμέτρους που επηρεάζουν την κομποστοποίηση. Έξω από αυτά τα όρια η διεργασία επιβραδύνεται σημαντικά ή και σταματά εντελώς. Ο περιοριστικός παράγοντας είναι εκείνος που βρίσκεται σε μικρή διαθέσιμη ποσότητα, εξαντλείται πρώτος, ή παίρνει πρώτος μη ευνοϊκές τιμές. Έτσι γίνεται εκείνος ο παράγοντας που περιορίζει την ανάπτυξη και τη δραστηριότητα των μικροοργανισμών που είναι υπεύθυνοι για την κομποστοποίηση.

Για να μην υπάρξουν προβλήματα στην κομποστοποίηση και να προχωρήσει η διεργασία με τον βέλτιστο τρόπο πρέπει να εξετάζονται οι τροφικές και περιβαλλοντικές παράμετροι του συστήματος και να λαμβάνονται μέτρα ώστε να παραμένουν μέσα σε όρια κατάλληλα για την κομποστοποίηση. Αυτή η βασική αρχή ισχύει για όλα τα υλικά και συστήματα κομποστοποίησης, αν και οι συνέπειες από την αγνόησή της είναι ανάλογες του μεγέθους της εγκατάστασης.


Τροφικές Παράμετροι

Στην κομποστοποίηση οι μικροοργανισμοί «τρώνε» τα οργανικά απόβλητα και έτσι πολλαπλασιάζονται και αναπτύσσονται και επιταχύνεται η διεργασία. Πρέπει λοιπόν η «τροφή» τους να είναι ισορροπημένη, και όλα τα απαραίτητα για τους μικροοργανισμούς θρεπτικά συστατικά να βρίσκονται στα οργανικά απόβλητα στην κατάλληλη αναλογία.

Άνθρακας



Ο άνθρακας δίνει την απαραίτητη ενέργεια στους μικροοργανισμούς, μέσω της οξείδωσης του κατά το μεταβολισμό, και είναι το σημαντικότερο συστατικό στη σύνθεση των τοιχωμάτων του κυττάρου και των άλλων κυτταρικών δομών. Στην οξείδωση του άνθρακα σε CO2 οφείλεται το μεγαλύτερο μέρος της απώλειας μάζας κατά την κομποστοποίηση και η χαρακτηριστική έκλυση θερμότητας.

Εκτός από το ποσοστό του άνθρακα στα απόβλητα, σημασία για την κομποστοποίηση έχει και η χημική του μορφή. Αυτή καθορίζει τη διαθεσιμότητα του άνθρακα, δηλ. τη δυνατότητα των μικροοργανισμών να τον αφομοιώσουν. Κάποια φυσικά υλικά είναι πιο ανθεκτικά στη μικροβιακή αποσύνθεση (πολύπλοκες μορφές κυτταρίνης, λιγνίνη) και χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να διασπαστούν σε σχέση με απλούστερες οργανικές ενώσεις (σάκχαρα, πρωτεΐνες, τα περισσότερα λίπη). Ο άνθρακας π.χ. στα ξυλώδη υλικά δεν αποδομείται εύκολα, σε αντίθεση με τις κοπριές.

Από πρακτική σκοπιά, η διαθεσιμότητα του άνθρακα καθορίζει (1) την καταλληλότητα των αποβλήτων ως πηγή άνθρακα για την κομποστοποίηση, (2) το ρυθμό με τον οποίο μπορούν να διασπαστούν τα απόβλητα - και συνεπώς τον απαιτούμενο χρόνο παραμονής τους στο σύστημα, και (3) το ανώτατο όριο του λόγου του άνθρακα προς άζωτο (C/N) που δεν επιβραδύνει τη διεργασία.


Άζωτο



Σημαντικότατος είναι και ο ρόλος του αζώτου για τους μικροοργανισμούς. Το άζωτο είναι βασικά συστατικό του πρωτοπλάσματος και χωρίς αυτό οι μικροοργανισμοί δεν μπορούν να πολλαπλασιαστούν. Ωστόσο, η μικροβιακή δραστηριότητα (π.χ. σύνθεση οργανικών οξέων) είναι εφικτή και απουσία αζώτου.

Το άζωτο βρίσκεται σε ικανοποιητικό ποσοστό και σε διαθέσιμες μορφές στα υπολείμματα φαγητού, στα απόβλητα κήπων και πάρκων (ιδίως όταν έχουν γρασίδι), στη λάσπη βιολογικών καθαρισμών και στις διάφορες κοπριές. Αντίθετα έλλειμμα παρουσιάζεται στα ξυλώδη απορρίμματα, το χαρτί και διάφορα βιομηχανικά οργανικά απόβλητα. Η ανάμιξη με απόβλητα πλούσια σε άζωτο είναι η ενδεικνυόμενη λύση για την κομποστοποίηση φτωχών σε άζωτο αποβλήτων. Εναλλακτικά, μπορεί να προστεθεί άζωτο σε ανόργανη μορφή, π.χ. ως αζωτούχο λίπασμα.


Αναλογία Άνθρακα προς Άζωτο



Η αναλογία άνθρακα προς άζωτο (C/N) είναι μια από τις σημαντικότερες τροφικές παραμέτρους. Η βέλτιστη αναλογία για την κομποστοποίηση κυμαίνεται από 20 έως 30 μέρη διαθέσιμου άνθρακα προς 1 μέρος διαθέσιμου αζώτου. Υψηλότερες τιμές του λόγου C/N, επιβραδύνουν τη διεργασία της κομποστοποίησης. Κατά την ενεργή φάση της διεργασίας το πρόβλημα εκδηλώνεται με μείωση της παραγωγής θερμότητας. Όταν ο λόγος C/N είναι χαμηλότερος από περίπου 18-19/1, το πλεόνασμα του αζώτου χάνεται στην ατμόσφαιρα με τη μορφή αμμωνίας. Μπορούν έτσι να προκληθούν δυσάρεστες οσμές, και να αυξηθεί το pH σε επίπεδα δυσμενή για την κομποστοποίηση.


Άλλα θρεπτικά συστατικά



Ανάμεσα στα μάκρο- (άνθρακας, άζωτο) και τα μικρο-θρεπτικά στοιχεία (ιχνοστοιχεία), βρίσκονται στοιχεία όπως ο φώσφορος, το κάλιο και το ασβέστιο. Συνήθως αυτά τα στοιχεία υπάρχουν σε ικανοποιητικές, ή τουλάχιστον επαρκείς μορφές στα περισσότερα οργανικά απόβλητα ζωικής και γεωργικής προέλευσης. Το κάλιο ωστόσο μπορεί να έχει χαμηλή συγκέντρωση στη λάσπη βιολογικών καθαρισμών, αν και σπάνια αποβαίνει περιοριστικός παράγοντας. Ελλείψεις σε μικροστοιχεία παρατηρούνται σπάνια.


Περιβαλλοντικές Παράμετροι

Οι τρεις παράμετροι-κλειδιά για την κομποστοποίηση είναι ο αερισμός (για οξυγόνωση και απαγωγή θερμότητας), το ποσοστό υγρασίας και η θερμοκρασία. Η κατανόηση των μεταξύ τους σχέσεων και της επίδρασής στους στη διεργασία, και η κατάλληλη ρύθμισή τους είναι απαραίτητες για τη γρήγορη και σωστή κομποστοποίηση και την παραγωγή καλής ποιότητας κομπόστ. Οι τρεις αυτές παράμετροι συνδέονται άμεσα μεταξύ τους, και η μεταβολή οποιασδήποτε από τις τρεις μεταβάλλει αντίστοιχα και τις υπόλοιπες.


Αερισμός



Η κομποστοποίηση είναι μια αερόβια διαδικασία και ως τέτοια χρειάζεται παροχή αέρα για αναπλήρωση του οξυγόνου μέσα στη μάζα των αποβλήτων που καταναλώνεται από τους μικροοργανισμούς. Για να είναι αποτελεσματικός ο αερισμός πρέπει τα απόβλητα να έχουν «δομή» ώστε να υπάρχουν κενά ανάμεσα στα σωματίδια της μάζας που κομποστοποιείται, όπου να μπορεί να εισχωρήσει εύκολα ο φρέσκος αέρας. Για το σκοπό αυτό συχνά προστίθενται διογκωτικά υλικά (άχυρο, τεμάχια ξύλου κ.α.), ιδίως όταν τα απόβλητα δεν έχουν από μόνα τους μια δομή (π.χ. λάσπη βιολογικών καθαρισμών, κομμένο γρασίδι ). Αν το ποσοστό υγρασίας είναι πολύ υψηλό, το νερό καταλαμβάνει τον κενό χώρο ανάμεσα στα σωματίδια του κομπόστ και ο αερισμός γίνεται δυσχερής.

Όμως η οξυγόνωση δεν είναι η μοναδική λειτουργία του αερισμού. Εξ’ ίσου βασικός είναι και ο ρόλος του στη διατήρηση της θερμοκρασίας του σωρού σε ευνοϊκά για την κομποστοποίηση επίπεδα. Όπως προαναφέρθηκε, κατά την κομποστοποίηση εκλύεται θερμότητα η οποία ανεβάζει τη θερμοκρασία του σωρού. Αν δεν ελεγχθεί, η θερμοκρασία μπορεί να φτάσει σε απαγορευτικά για τους μικροοργανισμούς επίπεδα, ξεπερνώντας τους 70 οC. Σε τόσο υψηλές θερμοκρασίες, οι μικροοργανισμοί πεθαίνουν ή αδρανοποιούνται και η διεργασία επιβραδύνεται ή και σταματά εντελώς. Δηλαδή, κατά την κομποστοποίηση οι μικροοργανισμοί έχουν την τάση να «αυτοκτονήσουν θερμικά» και είναι στόχος του αερισμού να εμποδίσει την «αυτοκτονία» διατηρώντας τη θερμοκρασία γύρω στους 55 οC.

Η ποσότητα του αέρα που χρειάζεται για την ψύξη του σωρού είναι περίπου 10 φορές μεγαλύτερη από αυτή που απαιτείται για την οξυγόνωση. Καθώς ο ψυχρός εισερχόμενος αέρας θερμαίνεται, περνώντας μέσα από το σωρό, αυξάνει το σημείο κορεσμού του σε υδρατμούς. Έτσι, εξατμίζεται νερό μέσα από το σωρό και ελαττώνεται το ποσοστό υγρασίας του κομπόστ. Επιτυγχάνεται έτσι μια «βιολογική» ξήρανση των αποβλήτων, παράλληλα με τον μετασχηματισμό τους σε πιο σταθερές μορφές.



Στα απλούστερα συστήματα κομποστοποίησης, όπου δεν υπάρχει μηχανικός αερισμός του σωρού, τόσο η οξυγόνωση όσο και η ψύξη γίνονται με «γυρίσματα» (δηλαδή με κατάλληλη ανάδευση) του σωρού. Η συχνότητα του γυρίσματος εξαρτάται από το είδος των υλικών και το στάδιο της διεργασίας, και έχει πρωταρχικό στόχο τη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σωρού.


Υγρασία



Όπως προαναφέρθηκε, η αλληλεξάρτηση ανάμεσα στην υγρασία και τον αερισμό προκύπτει από το γεγονός ότι ο αποτελεσματικός αερισμός της μάζας του κομπόστ στο σωρό εξαρτάται από τα διάκενα (πόρους) ανάμεσα στα σωματίδια του κομπόστ. Καθώς αυξάνει η υγρασία οι πόροι γεμίζουν νερό, τα διάκενα όπου μπορεί να κυκλοφορήσει ο αέρας μειώνονται και αρχίζουν να επικρατούν αναερόβιες συνθήκες σε τμήματα του σωρού.

Από την άλλη μεριά, η κομποστοποίηση είναι μια βιολογική διεργασία που οφείλεται κατά κύριο λόγο σε βακτήρια, των οποίων η μεταβολική δραστηριότητα πραγματοποιείται στην υγρή φάση. Θεωρητικά δεν υπάρχει ανώτατο όριο υγρασίας για τη δραστηριότητα των μικροοργανισμών. Ωστόσο, οι τεχνικές δυσκολίες και η οικονομική επιβάρυνση που συνεπάγεται ο επαρκής αερισμός ενός υγρού, θέτουν ένα ανώτατο όριο στο ποσοστό υγρασίας, για βέλτιστη κομποστοποίηση. Η βέλτιστη υγρασία εξαρτάται εν μέρει από τη σύνθεση και τη φυσική δομή των υλικών προς κομποστοποίηση. Έτσι μπορεί να είναι υψηλότερη για υλικά με γερή φυσική δομή (π.χ. απόβλητα όπου άχυρο, πριονίδια, ξερά φύλλα ή τεμαχίδια ξύλου είναι τα κύρια συστατικά), ενώ υλικά όπως το χαρτί, υπολείμματα φαγητού, και γρασίδι, τα οποία τείνουν να «πατικωθούν» πρέπει να έχουν χαμηλότερο ποσοστό νερού.

Ως γενικός κανόνας, η αρχική υγρασία πρέπει να κυμαίνεται γύρω στο 60-70% και να μην αφήνεται να πέσει κάτω από 30-35%. Κάτω από 25% υγρασία, η μικροβιακή δραστηριότητα παρεμποδίζεται ισχυρά, ενώ κάτω από 10-15% σταματά τελείως. Μια συνέπεια της έλλειψης νερού είναι ότι, καθώς εμποδίζεται η μικροβιακή δραστηριότητα, το υλικό δίνει μια ψευδή εικόνα σταθεροποίησης. Έτσι μπορεί να διατεθεί ως έτοιμο κομπόστ στην αγορά. Όταν όμως ξαναβραχεί, στο χωράφι ή τον κήπο, η μικροβιακή δραστηριότητα επανακάμπτει και μπορεί να «κάψει» τα φυτά ή να απελευθερώσει δυσάρεστες οσμές.


Θερμοκρασία



Καθώς οι μικροοργανισμοί αποδομούν τα οργανικά συστατικά στα απορρίμματα παράγεται θερμότητα η οποία εγκλωβίζεται στη μάζα του σωρού και ανεβάζει τη θερμοκρασία. Αρχικά η αύξηση της θερμοκρασίας ευνοεί τη δραστηριότητα των μικροοργανισμών, οι οποίοι παράγουν περισσότερη θερμότητα και αυξάνουν και άλλο τη θερμοκρασία, σε έναν αλληλο-ενισχυόμενο κύκλο. Όταν όμως η θερμοκρασία ξεπεράσει τους 45-50 οC, η δραστηριότητα των μικροοργανισμών αρχίζει να ελαττώνεται και πάνω από τους 75 οC πρακτικά μηδενίζεται. Έτσι για να πετύχουμε το μέγιστο ρυθμό βιο-αποδόμησης των οργανικών υλικών, πρέπει να διατηρήσουμε τη θερμοκρασία σε ευνοϊκά για τους μικρο-οργανισμούς επίπεδα.

Ο άλλος ρόλος της θερμοκρασίας στην κομποστοποίηση είναι ότι η έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες για κάποιο χρονικό διάστημα καταστρέφει πιθανούς παθογόνους οργανισμούς για τον άνθρωπο, τα ζώα και τα φυτά. Πρέπει λοιπόν να ρυθμίζουμε τη θερμοκρασία σε τέτοια επίπεδα ώστε αφ’ ενός να μην παρεμποδίζεται η δραστηριότητα των ωφέλιμων μικροοργανισμών και αφ’ ετέρου να καταστρέφονται αποτελεσματικά οι παθογόνοι μικροοργανισμοί. Μία θερμοκρασία γύρω στους 55 οC που θα διατηρηθεί για τουλάχιστον 3 ημέρες σε όλη τη μάζα του σωρού θεωρείται αρκετή για την καταστροφή των παθογόνων (USEPA, 1993[1]). Εδώ ένα βίντεο για την κομποστοποίηση

It's the Beat to the Box

Έλα.. πες την αλήθεια σ'άρεσε

Κλάδοι της οικολογίας

Η οικολογία μπορεί να διαχωριστεί σε μείζονες και ελάσσονες κλάδους. Οι κύριες υποκατηγορίες της είναι (σε σειρά κλίμακας, από τη μικρότερη στη μεγαλύτερη):

• Φυσιολογική οικολογία (ή οικοφυσιολογία), η οποία μελετά την επίδραση του βιοτικού και αβιοτικού περιβάλλοντος στη φυσιολογία του ατόμου και την προσαρμογή του ατόμου στο περιβάλλον.
• Οικολογία της συμπεριφοράς, η οποία μελετά την οικολογική και εξελικτική βάση της ζωϊκής συμπεριφοράς και τη συνεισφορά της συμπεριφοράς στην επιβίωση των ζώων στους τόπους όπου ενδημούν.
• Οικολογία των πληθυσμών (ή αυτοικολογία), η οποία μελετά τη δυναμική των πληθυσμών στα πλαίσια κάθε είδους καθώς και την αλληλεπίδραση των πληθυσμών με τους περιβαλλοντικούς παράγοντες.
• Οικολογία των κοινοτήτων (ή συνοικολογία) η οποία μελετά την αλληλεπίδραση μεταξύ των ειδών εντός μιας οικολογικής κοινότητας.
• Οικολογία των τοπίων, η οποία μελετά την αλληλεπίδραση μεταξύ διακριτών στοιχείων ενός τοπίου.
• Οικολογία των οικοσυστημάτων, η οποία μελετά τις ροές ύλης και ενέργειας εντός των οικοσυστημάτων.
• Παγκόσμια οικολογία, η οποία μελετά τα οικολογικά ζητήματα σε παγκόσμιο (μακροοικολογικό) επίπεδο.

Ας αναλογιστούμε τους τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε ένας βιολόγος να προσεγγίσει τη μελέτη της ζωής των μελισσών:

• οι σχέσεις συμπεριφοράς μεταξύ των ατόμων ενός είδους είναι οικολογία της συμπεριφοράς. Για παράδειγμα, η μελέτη της βασίλισσας μέλισσας και του τρόπου που σχετίζεται με τους εργάτες και τους κηφήνες.

• η οργανωμένη δράση ενός είδους είναι οικολογία των κοινοτήτων. Για παράδειγμα, η δραστηριότητα των μελισσών διασφαλίζει την γονιμοποίηση της γύρης των ανθισμένων λουλουδιών. Επιπλέον οι κυψέλες παράγουν μέλι το οποίο καταναλώνεται από άλλα είδη όπως η αρκούδα.

• η σχέση μεταξύ του περιβάλλοντος και των ειδών είναι οικολογία των οικοσυστημάτων. Για παράδειγμα, οι συνέπειες των περιβαλλοντικών αλλαγών μετατρέπονται από τη δραστηριότητα των μελισσών. Οι μέλισσες μπορεί να εκλείψουν λόγω περιβαλλοντικών αλλαγών (μείωση της μεταφοράς γύρης). Το περιβάλλον επηρεάζεται ταυτόχρονα και αυτό είναι μια συνέπεια αυτής της δραστηριότητας και έτσι εμπλέκεται με την επιβίωση των ειδών.

Η οικολογία μπορεί επίσης να διαχωριστεί ανάλογα με την οικογένεια των υπό εξέταση οργανισμών σε ζωοοικολογία, φυτοοικολογία ή εντομοοικολογία. Επίσης, ανάλογα με τις υπό εξέταση κλιματικές ζώνες, σε αρκτική οικολογία, τροπική οικολογία, οικολογία της ερήμου και οικολογία της εύκρατης ζώνης (αν και η οικολογία γενικά αναφέρεται συνήθως στην εύκρατη ζώνη, οπότε η υποκατηγορία αυτή μπορεί και να θεωρηθεί περιττή).

Ορισμός της οικολογίας

Οικολογία

H οικολογία αποτελεί κλάδο των φυσικών επιστημών. Είναι η μελέτη του μεγέθους και της διάδοσης των πληθυσμών των ζώντων οργανισμών, καθώς και του τρόπου με τον οποίο οι ιδιότητες αυτές επηρεάζονται από την αλληλεπίδραση μεταξύ των οργανισμών και του περιβάλλοντός τους. Το περιβάλλον ενός οργανισμού αποτελείται τόσο από τις φυσικές ιδιότητες, οι οποίες αποτελούν το σύνολο των κατά τόπους αβιωτικών παραγόντων όπως το κλίμα και η γεωλογία, όσο και από τους υπόλοιπους οργανισμούς που μοιράζονται το ίδιοοικοσύστημα. Ο όρος oekologie δημιουργήθηκε στα 1866 από το Γερμανό βιολόγο Ερνστ Χέκελ, από τις ελληνικές λέξεις οίκος και λόγος και σημαίνει κυριολεκτικά «μελέτη του φυσικού οίκου».